De Wet op de Expertise Centra, de WEC
In de Wet op de Expertise Centra, de WEC, staat hoe het speciaal onderwijs is ingericht. De wet regelt de toelating tot het speciaal onderwijs, het onderwijs zelf, de organisatie en de financiering ervan.
Ouders van kinderen met een beperking of stoornis kunnen voortaan kiezen: hun kind gaat naar een school voor speciaal onderwijs óf naar een reguliere school voor basis- of voortgezet onderwijs. Kiezen de ouders voor een reguliere school, dan wordt er een leerlinggebonden budget beschikbaar gesteld, het bekende ‘Rugzakje’. Daarmee kan de reguliere school - in overleg met de ouders - speciale hulp voor het kind inkopen.
Kiezen de ouders voor speciaal onderwijs, dan gaat hun kind naar een school die behoort tot een van de clusters. Een cluster bestaat uit een groep speciale scholen met bepaalde expertise. Er worden vier clusters onderscheiden.
Het middelbaar beroepsonderwijs kent geen scholen voor speciaal onderwijs. Een leerling of de ouders kunnen voor het mbo wel een rugzakje aanvragen. Informatie hierover is te vinden op
www.rugzakinmbo.nl.
De vier clusters
Er zijn tien verschillende soorten speciaal onderwijsscholen. Deze scholen zijn in vier verschillende clusters onderverdeeld. Door deze clustering bundelen zij hun expertise waardoor de leerlingen professioneler geholpen kunnen worden.
- Cluster 1: scholen voor visueel gehandicapte kinderen, of meervoudig gehandicapte kinderen met een visuele handicap. Dit cluster heeft een andere regeling. Hiervoor bestaat geen rugzak.
- Cluster 2: scholen voor dove kinderen, slechthorende kinderen, kinderen met ernstige spraaktaalmoeilijkheden, kinderen met een stoornis in het autisme spectrum waarbij de communicatieve beperking voorop staat, of meervoudig gehandicapte kinderen die doof of slechthorend èn verstandelijk gehandicapt zijn.
- Cluster 3: scholen voor lichamelijk gehandicapte kinderen, zeer moeilijk lerende kinderen en langdurig zieke kinderen met een lichamelijke handicap, of meervoudig gehandicapte kinderen die lichamelijk èn verstandelijk gehandicapt zijn of zeer ernstig verstandelijk gehandicapt.
- Cluster 4: scholen voor kinderen met ernstige gedragsstoornissen. Hiertoe behoren de scholen voor zeer moeilijk opvoedbare kinderen, de Pedologisch Instituten en de scholen voor langdurig zieke kinderen met een psychiatrische handicap.
De Regionale Expertise Centra, de REC's
De scholen die in één regio tot hetzelfde cluster behoren, werken samen in Regionale Expertise Centra (REC). Het is een samenwerkingsverband van de scholen voor speciaal en voortgezet speciaal onderwijs in een regio. Binnen een REC werken de scholen in de regio samen, die tot dezelfde cluster behoren.
Een REC heeft de volgende taken:
- Het houdt een onafhankelijke Commissie voor de Indicatiestelling (CvI) in stand.
- Het kan ouders ondersteunen bij het invullen van de formulieren en bij het vormen van en dossier voor de CvI. Het REC kan ook zorgdragen voor eventueel aanvullend onderzoek.
- Het kan ouders ondersteuning bieden bij het zoeken van een school als de leerling is geïndiceerd.
- Het coördineert de inzet van de ambulante begeleiding op de reguliere school.
Ook andere organisaties kunnen ouders ondersteunen bij het verzamelen van de informatie zoals de
MEE’s in de regio, de
Bureaus Jeugdzorg, de scholen voor regulier onderwijs en andere instellingen in de gezondheidszorg.
De Commissie voor Indicatiestelling, de CvI
Er zijn in Nederland ongeveer 30 Commissies voor Indicatiestelling (CvI's) die bepalen welke leerlingen wel en welke leerlingen niet aan in aanmerking komen voor speciaal onderwijs.
Elke CvI richt zich op één cluster. Op de site van de
WEC-Raad kunt u met de CvI-zoeker het adres en telefoonnummer van de CvI's in uw regio opzoeken.
Een CvI bestaat uit deskundigen die beoordelen of een leerling voor Leerling Gebonden Financiering in aanmerking komt. In de commissie zitten minimaal de volgende deskundigen:
- een onafhankelijke voorzitter,
- een (jeugd)arts,
- een psycholoog/pedagoog die diagnostisch onderzoek mag doen,
- een onderwijskundige.
De CvI werkt volgens een wettelijk vastgelegde procedure. Dat gebeurt met behulp van landelijk geldende indicatiecriteria. De criteria zijn opgebouwd uit drie onderdelen:
- de beperking of stoornis van het kind;
- de belemmering die het kind hiervan ondervindt om aan het onderwijs deel te nemen (beperking in de onderwijsparticipatie);
- de ontoereikendheid van de zorg vanuit het reguliere onderwijs of vanuit de zorgsector.
Er is sprake van ontoereikende zorg wanneer de reguliere school tenminste een half jaar - op basis van een handelingsplan - hulp aanbiedt en er desondanks geen of weinig vooruitgang geboekt wordt. Wanneer het kind nog geen school bezoekt, is dat het geval, wanneer de hulp vanuit de zorgsector ontoereikend is gebleken.
Er zijn afzonderlijke criteria vastgesteld voor alle schoolsoorten binnen het speciaal onderwijs.
Per criterium is vastgesteld welke onderzoeksgegevens de CVI nodig heeft om een besluit te kunnen nemen. Voor ouders zijn daarover verschillende informatiefolders verkrijgbaar. Deze zijn onder andere te bestellen bij de Ouders en Rugzaklijn, of via de website
www.oudersenrugzak.nl.
De Bezwaar Advies Commissie, de BAC
Als de Commissie voor Indicatiestelling (CvI) heeft besloten dat een kind niet in aanmerking komt voor een rugzakje, dan kunnen de ouders tegen dit besluit bezwaar maken bij dezelfde CvI. U moet uw bezwaar schriftelijk kenbaar maken binnen zes weken nadat de CvI haar besluit aan de ouders zond. In de brief die u van de CvI heeft ontvangen, staat de uiterste datum vermeld, waarvóór uw bezwaar moet zijn ingediend. Met het bezwaarschrift kunt u nieuwe informatie meezenden. Als het niet lukt om binnen zes weken de nieuwe informatie te verzamelen, moet het bezwaarschrift toch binnen die termijn ingediend worden. Daarbij kunt u dan aangeven welke stukken nog nagestuurd zullen worden en wanneer. Een bezwaar Adviescommissie (BAC) behandelt uw klacht. Dit is een onafhankelijke commissie.
Op een hoorzitting is er alle gelegenheid de bezwaren nader toe te lichten. Het is aan te raden om getuigen en deskundigen mee te nemen. Ook een familielid, kennis of advocaat kan de ouders bijstaan. Zij kunnen door de ouders als woordvoerder aangewezen worden.
Uitvoerige informatie over de procedure van de BAC treft u aan
op de website van de WEC-Raad.
De Onderwijsconsulenten en de ACTB
In speciale situaties kunnen de onderwijsconsulenten ouders/verzorgers van leerplichtige leerlingen (onder de 20 jaar) adviseren. De leerlingen moeten geïndiceerd zijn door de Commissie voor Indicatiestelling (CvI).
Een onderwijsconsulent kan worden ingeschakeld voor advies en begeleiding in de volgende situaties:
- Als er voor een kind met een beperking geen school gevonden kan worden, of als het kind op een verkeerde plek in het onderwijs zit.
- Als er een conflict ontstaat tussen ouders en school over de besteding van het rugzakje of de uitvoering van het handelingsplan.
- Als een kind met een indicatie langdurig thuiszit.
Meer informatie en de aanmelding voor advies is te vinden op
www.onderwijsconsulenten.nl.
MEE
MEE Nederland is de landelijke vereniging van MEE-organisaties, ontstaan na reorganisatie van de sociaal-pedagogische centra. MEE biedt overal in het land onafhankelijke, laagdrempelige cliëntondersteuning aan alle mensen met een handicap, functiebeperking of chronische ziekte.
Als professioneel raadsman/-vrouw biedt MEE informatie, advies en ondersteuning aan alle mensen met een beperking; in alle levensfasen en op alle levensterreinen, zoals wonen, werken, onderwijs, opvoeding, kinderopvang en vrije tijd. Zij dienen daarbij louter het belang van de cliënt. Door een positionering onafhankelijk van andere partijen wordt belangenverstrengeling voorkomen.
Vanuit deze positie kunnen de MEE-organisaties in de regio eveneens ouders ondersteunen bij de aanvraag van de Rugzak.
Bureau Jeugdzorg
Op 1 januari 2005 is de nieuwe Wet op de jeugdzorg in werking getreden. Daarin is vastgelegd dat
Bureau Jeugdzorg de toegangspoort is voor de gehele jeugdzorg. De medewerkers van Bureau Jeugdzorg beoordelen elk verzoek om hulp. Ze stellen vast welke zorg nodig is. Ze begeleiden kinderen, jongeren en ouders of verwijzen hen door naar andere hulpverleners. Meer informatie vindt u op
www.bureaujeugdzorg.info. Voor adressen in uw regio kies: hoofdlocaties
Er komt één indicatieprocedure voor de geïndiceerde (jeugd)zorg en het speciaal onderwijs. Dat betekent dat ook de bureau’s jeugdzorg in de regio ouders kunnen ondersteunen bij de indicatieprocedure voor de Rugzak.
